Trước tình trạng kinh tế suy giảm do chịu tác động của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thóai kinh tế toàn cầu, đầu năm 2009, Chính phủ đã đưa ra gói kích cầu trị giá 17 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ lãi suất 4%/năm cho khoản vay ngân hàng ngắn hạn bằng đồng Việt Nam của doanh nghiệp (DN) và các hộ sản xuất. Nhờ nguồn vốn vay từ gói hỗ trợ này, nhiều DN đã có điều kiện để phục hồi sản xuất, đạt kết quả kinh doanh tốt hơn, góp phần đưa nền kinh tế nước ta từng bước vượt qua giai đoạn khó khăn. Chỉ còn hơn 2 tháng nữa, gói kích cầu hỗ trợ lãi suất ngắn hạn sẽ kết thúc. Tuy nhiên, hiện đang có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh việc có nên tiếp tục triển khai gói kích cầu này trong năm 2010.
Tại Báo cáo thẩm tra đánh giá về tình hình thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2009; phương hướng, nhiệm vụ, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2010, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đã đề nghị Chính phủ dừng chính sách này theo đúng thời hạn đã được công bố (31/12/2009) vì gói hỗ trợ lãi suất 4% đã hoàn thành vai trò “giải cứu” cho một bộ phận DN. Đến nay, nền kinh tế nước ta cơ bản đã vượt qua thời điểm khó khăn nhất, trong khi những vấn đề phát sinh khi thực hiện gói hỗ trợ này đang gây rất nhiều khó khăn cho chính sách tiền tệ trong việc duy trì, bảo đảm ổn định cân đối vĩ mô của nền kinh tế nhất là cán cân thanh toán cung – cầu tiền tệ, ổn định lãi suất và tỷ giá. Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đề nghị cần tiếp tục thực hiện các chính sách kinh tế nhưng tập trung cho các mục tiêu trung dài hạn và mục tiêu tái cấu trúc kinh tế.
Trái lại, nhiều ý kiến cho rằng mức tăng trưởng của các DN những tháng gần đây chưa thực sự ổn định và bền vững. Việc chấm dứt gói kích cầu nên có lộ trình để DN có thể thích nghi dần, tránh được những tổn thất đáng tiếc có thể xảy ra và giúp cho chủ trương chống suy giảm của Nhà nước được bền vững. Chính vì vậy, gói hỗ trợ lãi suất ngắn hạn này có thể tiếp tục được thực hiện với mức lãi suất thấp hơn, đối tượng được hỗ trợ hẹp hơn, tập trung nguồn vốn vào những DN làm ăn hiệu quả, những lĩnh vực kinh tế trọng yếu.
Tuy nhiên, để đi đến kết luận cuối cùng về việc có nên tiếp tục triển khai gói kích cầu này trong năm 2010 hay không, trước tiên, cần khẩn trương và nghiêm túc nghiên cứu, đánh giá tác động của hiệu quả của việc triển khai gói hỗ trợ lãi suất ngắn hạn. Đồng thời, cần phải bám sát những diễn biến của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu và xu hướng phục hồi của các nền kinh tế lớn để xác định được thời điểm điều chỉnh, cần tiên liệu những tác động ngoài mong muốn trong trường hợp triển khai một gói kích cầu mới….
Nguồn: Tạp chí Thông tin và Dự báo Kinh tế - xã hội,
Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - xã hội Quốc gia