Theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp(DN), nếu mức lãi suất không sớm lùi về khoảng 12%/năm, hoặc cùng lắm là 13%, thì những doanh nghiệp có tỷ lệ vốn vay ngân hàng lớn sẽ có nguy cơ đối mặt với thua lỗ, chứ không dám mơ đến khả năng hòa vốn.
Tuy mặt bằng lãi suất đã giảm và hiện dao động quanh mức 15%/năm, nhưng theo phản ánh của nhiều DN, nhất là các DN nhỏ và vừa, họ vẫn khó tiếp cận vốn vay. Muốn cải thiện tình trạng này, ý kiến của những người trong cuộc đều cho rằng, cả ngân hàng lẫn DN đều phải "làm mới" chính mình.
"Đói" vốn vì lãi suất vẫn cao
Theo phản ánh của nhiều DN, nếu mức lãi suất không sớm lùi về khoảng 12%/năm, hoặc cùng lắm là 13%, thì những DN có tỷ lệ vốn vay ngân hàng lớn sẽ có nguy cơ đối mặt với thua lỗ, chứ không dám mơ đến khả năng hòa vốn. TS. Cao Sĩ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam cho biết, so với thời điểm đầu năm 2010, tình trạng khó tiếp cận vốn ngân hàng của các DN nhỏ và vừa đã được cải thiện, nhưng hiện đa số DN vẫn rơi vào tình trạng rất khó vay vốn để đáp ứng nhu cầu sản xuất - kinh doanh. DN nào vay được vốn thì phải chịu lãi suất cao, vượt quá khả năng chịu đựng của họ. Trong khi khối này có tới hơn 400.000 DN, chiếm 95% tổng số DN đang hoạt động, sử dụng hơn 50% lực lượng lao động trong hệ thống DN và tạo ra 40% giá trị hàng hóa. Việc khó tiếp cận vốn vay của những DN này sẽ ảnh hưởng đáng kể đến "sức khoẻ" của nền kinh tế không chỉ trong năm nay.
Thực tế, việc "đói" vốn đang khiến kế hoạch sản xuất - kinh doanh của nhiều DN bị đình trệ. Do phải trầy trật trong duy trì quy mô kinh doanh hiện tại, nên nhiều DN đang đứng trước nguy cơ lỗ. Ông Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch HĐQT CTCP Vận tải Sao Mai cho biết, ngay đầu năm, Công ty có kế hoạch mua thêm vài chục xe ôtô con để kinh doanh dịch vụ taxi, nhưng đến thời điểm này không thể triển khai được do lãi suất vay ngân hàng vẫn ở mức quá cao, khoảng 16%/năm và thực tế việc vay vốn cũng không dễ dàng nên hoạt động của DN càng khó khăn…
Ngoài các nguyên nhân cố hữu như thiếu tài sản thế chấp, chưa minh bạch về tài chính, vốn tự có thấp…, sở dĩ DN nhỏ và vừa ngày càng khó tiếp cận vốn còn bởi việc huy động vốn của các ngân hàng cũng trong tình trạng khó khăn. Thêm vào đó, các sản phẩm, nhất là thủ tục vay vốn của ngân hàng chưa được thiết kế phù hợp với đặc thù hoạt động của DN nhỏ và vừa, nên việc vay vốn của ngân hàng vẫn chưa được khai thông.
Đừng bao giờ là khách hàng mới
Muốn cải thiện tình trạng trên, đòi hỏi sự nỗ lực của cả DN, lẫn các ngân hàng. Theo ông Đặng Minh Hải, Phó giám đốc phụ trách kinh doanh của Ngân hàng An Bình, muốn tiếp cận nguồn vốn ngân hàng thuận lợi hơn, các DN, nhất là DN nhỏ và vừa cần cải thiện tình trạng phương án sản xuất - kinh doanh và có kế hoạch trả nợ rõ ràng. Đặc biệt, DN cần chú trọng công khai tài chính, qua đó giúp ngân hàng dễ dàng đánh giá được năng lực tài chính của DN để làm cơ sở cho quyết định có cho vay hay không. DN cũng cần giữ uy tín khi giao dịch với các ngân hàng, ngay từ lần đầu giao dịch đầu tiên. Chỉ cần một vài lần nợ quá hạn, DN rất khó thuyết phục ngân hàng cho vay tiếp.
Bà Dương Thu Hương, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng cho rằng, muốn dễ tiếp cận vốn, với mức lãi suất mềm, các DN cần hết sức chú ý tạo mối quan hệ thân thiết với một ngân hàng. DN hãy là khách hàng quen của một ngân hàng, để biến mình thành "người trong nhà" của ngân hàng, khi đó, chắc chắn DN sẽ được tạo thuận lợi tối đa khi tiếp cận vốn với mức lãi suất dễ chịu. Nếu các DN nhỏ và vừa nay đi vay ngân hàng này, mai chạy đi kiếm vốn ở ngân hàng khác, thì sẽ luôn bị các ngân hàng xếp vào diện khách hàng mới. Vì không biết lai lịch của DN thế nào, nên chắc chắn các ngân hàng sẽ chỉ cho DN vay với lãi suất cao để phòng ngừa rủi ro.
Về cơ chế vay vốn đối với nhóm khách hàng DN nhỏ và vừa, Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng, ngân hàng cũng cần có sự thay đổi. Theo đó, các ngân hàng không chỉ dựa trên tài sản thế chấp khi cho vay mà nên mở rộng hạn mức cho vay tín chấp khi DN có kết quả kinh doanh tốt, có uy tín trong thanh toán vốn vay. Thêm vào đó, các ngân hàng cũng cần đơn giản hóa thủ tục làm hồ sơ vay vốn, để giúp DN có điều kiện tiếp cận vốn thuận lợi hơn. Đồng tình với quan điểm này, ông Đặng Minh Hải cho rằng, bản thân ngân hàng cũng cần nỗ lực đưa ra các sản phẩm mới phù hợp hơn cho DN nhỏ và vừa. Đặc biệt, cần xem xét cho DN vay dựa trên cơ sở dòng tiền, phương án sản xuất - kinh doanh của họ, chứ không nên cứng nhắc dựa trên tài sản thế chấp, quy mô vốn của DN. Nếu DN xuất trình được hợp đồng bán hàng cho các đối tác có uy tín, có thương hiệu lớn, khách hàng có khả năng thanh toán tốt, thì các ngân hàng nên căn cứ vào đó để linh hoạt cho vay với hạn mức hợp lý.
Trích nguồn: Theo ĐTCK
