Năng suất lao động (NSLĐ) là một trong những chỉ tiêu kinh tế quan trọng phản ánh hiệu quả sử dụng lao động và là yếu tố quyết định tăng trưởng kinh tế của mỗi quốc gia. Chính vì vậy trong các học thuyết kinh tế, từ học thuyết kinh tế của Mác đến các học thuyết kinh tế thị trường hiện nay đều quan tâm tới NSLĐ. Trong thực tiễn phát triển, các quốc gia đều hướng tới một nền kinh tế phát triển bền vững trên nền tảng NSLĐ ngày một cao. Nhiều tổ chức quốc tế và khu vực đã được thành lập nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội ở các quốc gia thông qua nâng cao NSLĐ. Tại châu Á, Tổ chức năng suất châu Á (Asia Productivity Organization – APO) được thành lập từ năm 1961 để phục vụ nhu cầu nâng cao năng suất lao động của các nước thành viên ở châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam.
Tại Việt Nam, vấn đề NSLĐ và nâng cao NSLĐ đang ngày càng được quan tâm đúng mức hơn trong nhận thức, công tác nghiên cứu cũng như hoạch định chính sách, xây dựng các kế hoạch quản lý và điều hành kinh tế. Trong các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô của các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trước năm 2005, chúng ta chưa đưa ra chỉ tiêu về NSLĐ và vấn đề này cũng được ít đề cập trong các báo cáo thường niên đánh gía tình hình kinh tế - xã hội cũng như các báo cáo đánh giá thực hiện các kế hoạch phát triển. Tuy nhiên, kể từ kế hoạch 2006 – 2010, chỉ tiêu NSLĐ dù chưa được nêu trong “Một số chỉ tiêu chủ yếu của kế hoạch 2006-2010” nhưng đã được đưa vào “Các chỉ tiêu phân tích và chất lượng”. Chỉ tiêu NSLĐ cũng chính thức được đưa vào trong Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia theo Quyết định số 305/2005/QĐ-TTg ngày 24 tháng 11 năm 2005 của Thủ tướng chính phủ. Mới đây, trong Báo cáo tại kỳ họp thứ 6, khóa XII, ngày 20/10/2009, Thủ tướng chính phủ cũng nhấn mạnh: “Tốc độ tăng trưởng GDP năm 2009 thấp nhất trong 10 năm gần đây. Tăng trưởng chủ yếu vẫn theo chiều rộng, năng suất lao động, chất lượng và sức cạnh tranh còn thấp”.
Trước thực tế đó Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế- xã hội Quốc gia đã nghiên cứu chuyên đề “Đánh giá năng suất lao động ở Việt Nam từ năm 2001-2008 và những giải pháp nhằm nâng cao năng suất lao động” với mục tiêu:
- Làm rõ khái niệm NSLĐ và ý nghĩa của tăng NSLĐ; Các nhân tố làm tăng NSLĐ.
- Phân tích, đánh giá NSLĐ của Việt Nam từ năm 2001 đến năm 2008
- Hệ thống một số giải pháp nhằm nâng cao NSLĐ.
Chuyên đề có những nội dung chính sau đây:
I. Một số vấn đề chung về năng suất lao động
1. Năng suất lao động và ý nghĩa của tăng năng suất lao động
2. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng suất lao động và tăng năng suất lao động
II. Đánh giá năng suất lao động ở Việt Nam
1. Đánh giá năng suất lao động xã hội
2. Đánh giá năng suất lao động theo khu vực và ngành kinh tế
3. Đánh giá năng suất lao động theo thành phần kinh tế
4. Một số thông tin về năng suất lao động theo các địa phương
III. Các giải pháp nhằm nâng cao năng suất lao động
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trích nguồn: Trung tâm Thông tin và Dự báo KT-XH Quốc gia
