Người tiêu dùng trong nước cũng rất ủng hộ chủ trương “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt”. Tuy vậy, việc phát triển thị trường nội địa của các doanh nghiệp trong nước còn gặp nhiều khó khăn do không ít doanh nghiệp vẫn mang nặng tâm lý chờ đợi, chưa nắm bắt được cơ hội.
Thị trường nội địa trỗi dậy mạnh mẽ
Sự trỗi dậy mạnh mẽ của thị trường nội địa nước ta được hãng A.T. Kearmey xếp đứng thứ 6/13 vể chỉ số phát triển bán lẻ trong năm 2009 trong số 13 thị trường mới nổi. Theo nghiên cứu của Thạc sĩ Trương Thị Thùy Dung của Đại học Ngân hàng, tổng mức bán lẻ của nước ta trong năm 2009 đạt hơn 66 tỷ USD (tăng 22,2% so với năm 2008), còn nếu tính theo sức mua thì đạt 205 tỷ USD. Với mức tăng trưởng khá cao hàng năm, dự kiến tổng mức bán lẻ nước ta vào năm 2012 có thể đạt mức 85 tỷ USD. Nếu tính bình quân đầu người thì tổng bán lẻ của nước ta hiện tại mới chỉ mới đạt 768 USD/người, còn khá khiêm tốn so với các nước phát triển, tuy nhiên sự trỗi dậy mạnh mẽ của thị trường nội địa trong bối cảnh đầy biến động kinh tế do khủng hoảng kinh tế thế giới khiến nhiều người không khỏi ngỡ ngàng. Thị trường nội địa đang hấp dẫn, ngày càng nhiều doanh nghiệp trở nên quen thuộc với người tiêu dùng Việt Nam như Parkson, Diamond, Metro, Lotte, Coop Mart, City Mart…
Lợi thế của thị trường nội địa là các doanh nghiệp am hiểu văn hóa, nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng, từ đó có những chính sách phù hợp; khoảng cách tới thị trường gần, giảm thời gian và chi phí vận tải, tiếp thị; dễ dàng thiết lập mối liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất với doanh nghiệp phân phối; giảm bớt rủi ro do biến động của thị trường thế giới, làm tăng vị thế của doanh nghiệp ở thị trường quốc tế và ngược lại.
Khó khăn của doanh nghiệp Việt trên sân nhà
Tuy vậy điểm yếu lớn nhất của các doanh nghiệp nước ta là kênh phân phối; trong chuỗi giá trị thiết kế sản phẩm, tiếp thị, xây dựng thương hiệu, phân phối đem lại giá trị gia tăng nhất thì vẫn là điểm yếu của các doanh nghiệp. Hàng hóa tại các chợ, các cửa hàng bán lẻ, các doanh nghiệp Việt Nam gần như bị đánh bật khỏi các kênh tiêu thụ này. Có thể thấy, đến hơn 70% hàng hóa tại chợ là hàng Trung Quốc, chủ yếu vải vóc, quần áo may sẵn, giày dép, túi xách, đổ gia dụng và các loại thực phẩm…đẩy dạt hàng Việt ngay trên sân nhà. Còn tại các tiệm tạp hóa lại là địa bàn áp đảo của các mặt hàng dùng thương hiệu ngoại như Coke Cola, Pepsi, Unilever, P&G…Nhờ chính sách và đội ngũ marketing chuyên nghiệp nhiều thương hiệu ngoại không chỉ bao tiêu được các cửa hàng, tiệm tạp hóa mà còn về nông thôn hiệu quả hơn phần lớn các thương hiệu nội.
Điểm yếu thứ hai là chất lượng và chính sách khách hàng, với thị trường nội địa là người tiêu dùng bị doanh nghiệp Việt bỏ quên hoặc đối xử không công bằng: Sản phẩm tốt, chất lượng cao thì dành để xuất khẩu, còn hàng kém chất lượng, không đạt tiêu chuẩn xuất khẩu thì để bán trong nước. Nhiều doanh nghiệp trong nước bán hàng theo kiểu chụp giật, thiếu chữ tín đối với người tiêu dùng trong nước; dịch vụ sau bán hàng còn thiếu hoặc chưa chuyên nghiệp. Do vậy có đến 77% người tiêu dùng Việt chuộng các thương hiệu nước ngoài.
Cần hỗ trợ doanh nghiệp Việt chiếm lĩnh thị trường nội địa
Để chiếm lĩnh thị trường nội địa đòi hỏi doanh nghiệp phải có chiến lược lâu dài, đầu tư mọi mặt về sản xuất, nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm, xây dựng hệ thống phân phối… cho thị trường nội địa. Tuy vậy, việc phát triển sản phẩm, chiếm lĩnh thị trường nội địa không thể thiếu vai trò quản lý và hỗ trợ hiệu quả từ phía quản lý Nhà nước.
Vì vậy, theo tiến sĩ Đức, trước nhất cần tập trung bổ sung, hoàn thiện hệ thống quản lý pháp luật về quản lý thị trường nội địa và các vấn đề liên quan; tăng cường và thực hiện tốt công tác quản lý thị trường, chất lượng hàng hóa, đấu tranh với hành vi cạnh tranh không lành mạnh, nạn hàng giả, hàng nhái, hàng nhập lậu trốn thuế; bên cạnh đó, cũng cần có chính sách hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp trong phát triển thị trường nội địa để mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, phát triển hệ thống phân phối, đặc biệt đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Trích nguồn: Báo Công Thương
