Nếu như năm 2009, do được hỗ trợ lãi suất 4%/năm khi vay vốn bằng VND, trong khi lo ngại rủi ro tỷ giá nên doanh nghiệp "ngại" vay USD. Thì nay tình hình đã khác. Do chênh lệch giữa lãi suất cho vay bằng VND và USD khá lớn nên nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất khẩu đang chuyển hướng sang vay ngoại tệ để giảm bớt chi phí. Và để đón đầu xu hướng này, nhiều NHTM đã đẩy mạnh huy động USD.

    Doanh nghiệp chuyển hướng vay USD

    Theo báo cáo của NHNN, lãi suất cho vay ngắn hạn phục vụ nhu cầu sản xuất - kinh doanh hiện nay ở mức 12%/năm. Lãi suất cho vay trung, dài hạn theo cơ chế thỏa thuận khoảng 14 - 15%/năm đối với nhóm NHTMNN, khoảng 15 - 17%/năm đối với nhóm NHTMCP, cá biệt có một số NHTMCP quy mô nhỏ cho vay với lãi suất khá cao khoảng 18-20%/năm. Trong khi đó, lãi suất cho vay USD của các NHTM phổ biến từ 5,5 - 8%/năm đối với ngắn hạn và 6 - 8%/năm đối với trung dài hạn. Chính sự chênh lệch giữa lãi suất cho vay VND với USD khá lớn như vậy trong khi cơ chế hỗ trợ lãi suất chỉ áp dụng cho các khoản vay trung và dài hạn và cũng đã thu hẹp chỉ còn 2%/năm nên nhiều doanh nghiệp đang chuyển hướng sang vay vốn ngoại tệ.

    Theo nhận định của các chuyên gia ngân hàng, dư nợ tín dụng ngoại tệ 2 tháng đầu năm 2010 đã có sự tăng trưởng khá so với cuối năm trước. Doanh nghiệp cũng chịu vay USD nhiều hơn trước đó, nhất là đối với các doanh nghiệp xuất khẩu. Lãnh đạo một NHTMCP cho biết, vay ngoại tệ ở thời điểm này có lợi hơn so với vay VND vì lãi suất vay vốn VND khá cao. Bởi thế, ngân hàng của ông thường tư vấn cho doanh nghiệp vay ngoại tệ để giảm chi phí trong bối cảnh giá hàng hóa nguyên liệu để sản xuất có xu hướng tăng.

    Về phía doanh nghiệp, Giám đốc Công ty cổ phần thức ăn chăn nuôi Thái Dương Lê Quang Thành cũng cho biết, mỗi tháng công ty của ông cần 3 triệu USD để nhập nguyên liệu từ nước ngoài phục vụ cho sản xuất thức ăn chăn nuôi gia súc. Khi được ngân hàng tư vấn vay USD trong thời điểm này có lợi hơn vay VND, công ty của ông đã chuyển sang vay USD để mua và nhập nguyên liệu sản xuất. Công ty vừa vay USD để nhập nguyên liệu với mức lãi suất 5,5%/năm.

    Tuy nhiên, Chủ tịch HĐQT Tổng giám đốc Công ty SADACO Trần Quốc Mạnh cho biết, nỗi lo lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp khi vay USD là sự biến động của tỷ giá. Đây cũng là nỗi lo của nhiều doanh nghiệp hiện nay. Song với các doanh nghiệp xuất khẩu có nguồn thu ngoại tệ, nỗi lo này là không đáng ngại. Ông Lê Thanh Hồng - Chủ tịch HĐQT Công ty SAMeFico cho biết, trong thời điểm hiện nay vay ngoại tệ sẽ có lợi vì lãi suất thấp hơn. Là một doanh nghiệp xuất khẩu, nên công ty có nguồn thu bằng ngoại tệ để trả nợ ngân hàng và qua đó đã hạn chế được phần nào sự biến động của tỷ giá.

    Rõ ràng tâm lý chung của doanh nghiệp là vẫn muốn vay VND hơn USD. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải cân nhắc từng thời điểm để tính toán thiệt hơn nhằm đảm bảo hiệu quả kinh doanh.

    Lãi suất huy động USD tăng

    Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, do hoạt động sản xuất - kinh doanh, xuất khẩu của các doanh nghiệp sẽ thực sự sôi động từ đầu quý II, kéo theo nhu cầu vay vốn bằng ngoại tệ sẽ tăng mạnh. Đặc biệt, việc  NHNN mở rộng đối tượng được vay ngoại tệ đối với các doanh nghiệp xuất khẩu càng khiến nhu cầu này tăng mạnh trong thời gian tới. Do đó, nhiều ngân hàng tăng lãi suất tiền gửi USD để bổ sung nguồn vốn, đón đầu xu hướng thị trường.

    Theo biểu lãi suất huy động USD của một NHTMCP ở Hà Nội vừa tăng lãi suất huy động USD lên theo các kỳ hạn tương ứng từ 1 tháng 3,4% lên 3,8%/năm, 2 tháng từ 3,7% lên 4,1%/năm, 12 tháng 4,2% lên 4,6%/năm và 24 tháng từ 4,4% lên 4,8%/năm. Mức 4,8%/năm mà ngân hàng này đang huy động USD hiện nay cao nhất trên thị trường.

    Còn theo thống kê của NHNN, hiện lãi suất huy động USD áp dụng đối với cá nhân của các NHTM Nhà nước kỳ hạn 3 tháng là 2,3-2,8%/năm; 6 tháng là 2,6- 3,2%/năm; 12 tháng là 3,0-4,0%/năm và trên 12 tháng là 3,4-4,0%/năm. Tương ứng với khối các NHTMCP là 3,3-4,0%/năm; 3,5-4,2%/năm; 3,6-4,5%/năm và 3,8-4,5%/năm. Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên, lãi suất tiết kiệm USD tại các ngân hàng có thế mạnh về xuất nhập khẩu chỉ tăng nhẹ, phổ biến ở mức 3,2% - 4,2%/năm, chứng tỏ nguồn vốn ngoại tệ của những ngân hàng này khá dồi dào nên không nâng lãi suất đầu vào USD lên nhằm bảo đảm sức cạnh tranh cho lãi suất đầu ra.

    Hiện khá nhiều ngân hàng chỉ áp dụng mức lãi suất cho vay vốn bằng USD là 4%/năm cho những khách hàng có nguồn trả nợ bằng USD, tức các nhà xuất khẩu có cam kết bán lại ngoại tệ cho ngân hàng.

    Trong khi đó, do các chính sách can thiệp của NHNN, thị trường ngoại hối cũng ổn định hơn. Các doanh nghiệp đã bán ngoại tệ cho ngân hàng nên nguồn cung ngoại tệ của các ngân hàng cũng khá dồi dào. 

    Sau các can thiệp của NHNN, hiện thị trường ngoại hối khá ổn định. Trên thị trường liên ngân hàng tuần từ 5-11/3, tổng doanh số giao dịch bằng USD là 1.529 triệu USD, giảm 37 triệu USD và bình quân đạt khoảng 305 triệu USD/ngày. Các giao dịch chủ yếu phát sinh đối với các kỳ hạn ngắn (dưới 6 tháng). Doanh số giao dịch qua đêm bằng USD là 484 triệu USD. Lãi suất bình quân kỳ hạn qua đêm không đổi; lãi suất kỳ hạn 3 tháng tăng 0,81%/năm; lãi suất các kỳ hạn còn lại giảm nhẹ so với lãi suất bình quân tuần trước. Lãi suất bình quân cao nhất là 2,85%/năm đối với kỳ hạn 12 tháng, lãi suất các kỳ hạn còn lại dao động từ 0,56% đến 1,73%/năm.

    Ngày 16/3, tỷ giá bình quân liên ngân hàng niêm yết tại NHNN vẫn ở mức 18.544 đồng/USD. Tỷ giá niêm yết tại NHTMCP Ngoại thương Việt Nam ở mức 19.080 - 19.100 đồng/USD (mua vào - bán ra). Trong khi đó USD tại một số cửa hàng trên phố Hà Trung (Hà Nội) được giao dịch ở mức 19.310 - 19.350 đồng/USD. Chủ một điểm thu đổi ngoại tệ cho biết, tỷ giá USD tự do phụ thuộc lớn vào giao dịch của các ngân hàng. Thường vào cuối tuần khi các ngân hàng dừng giao dịch thì lượng giao dịch tại thị trường tự do tăng lên. Hiện nay các ngân hàng đã có khả năng đáp ứng đủ nhu cầu ngoại tệ của doanh nghiệp nên giá USD tự do khó có thể tăng trở lại.

Trích nguồn: Theo Thời báo Ngân hàng