Dự án điều tra, khảo sát đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp Việt Nam do Bộ Kế hoạch và Đầu tư thực hiện với nguồn tài trợ từ Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO), tiến hành trong 2 năm 2009 và 2010, cho thấy: Hầu hết các DN đều hoạt động khá hiệu quả trong 3 năm trở lại đây.
Tuy kết quả khả quan...
Mặc dù khảo sát được thực hiện trên số lượng doanh nghiệp (DN) chưa nhiều và kết quả chỉ mang tính chất đại diện mà chưa phải bức tranh tổng thể về các DN công nghiệp (cả DN Việt Nam và đầu tư nước ngoài - FDI), song cho thấy nhiều kết quả khả quan.
Báo cáo kết quả cuộc khảo sát được công bố chiều qua (23/9) cho thấy, chương trình được thực hiện với 1.494 DN công nghiệp (gồm các ngành chế tạo, điện lực, khí đốt, cung cấp nước, xây dựng…), thuộc các thành phần kinh tế nhà nước, đầu tư nước ngoài và tư nhân (DN Việt Nam và khối đầu tư nước ngoài) tại 9 tỉnh, thành phố.
Ông Brian Porlelli - đại diện UNIDO tại Hà Nội - đưa ra con số cụ thể: 54% DN trong nước, 49% DN FDI có kết quả kinh doanh vượt kế hoạch đề ra. Đặc biệt, các DN đều đạt công suất vận hành thiết bị khá cao, lần lượt là 84% đối với DN trong nước và 86% đối với DN FDI. Trung bình trong 3 năm qua, khối các DN công nghiệp trong nước đạt lợi nhuận trước thuế 6,7% và 7,6% là lợi nhuận của khối FDI. Khi được hỏi, các DN cũng cho biết, trong thời gian tới sẽ phấn đấu đạt lợi nhuận trước thuế khoảng 7,8% (với DN trong nước) và 9% (với DN FID). Điều này cho thấy, hầu hết các DN tin tưởng vào triển vọng phát triển của mình trong môi trường kinh doanh tại Việt Nam.
Đa số các DN tham gia cuộc khảo sát có kế hoạch đầu tư mở rộng quy mô hoạt động trong những năm tới. Cụ thể, trong gần 1.500 DN được hỏi có 30% DN trong nước cho biết sẽ bổ sung vốn đầu tư (ước tính khoảng 17,2 triệu USD) và 8% DN FDI (khoảng 21,7 triệu USD). Đặc biệt, có một số DN FDI dự định đầu tư ra ngoài lãnh thổ Việt Nam, trong đó, khối các DN Việt Nam dự định đầu tư khoảng 47 triệu USD và 8,9 triệu USD là của khối các DN FDI. Bên cạnh đó, công tác đầu tư cho đào tạo nguồn nhân lực cũng được đặc biệt chú trọng: Ở khối các DN Việt Nam là trên 1,88 triệu USD và các DN FDI là trên 5,8 triệu USD.
... Nhưng còn nhiều khúc mắc
Mặc dù đánh giá cao kết quả thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp cũng như kết quả hoạt động khá ấn tượng của khối các DN công nghiệp tại Việt Nam, nhưng báo cáo cũng chỉ ra nhiều hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới.
Một trong những hạn chế lớn được đại diện UNIDO Hà Nội cho biết, nhiều DN được khảo sát gặp khó khăn từ khâu chuẩn bị đầu tư và tham gia thị trường. Trong đó, việc thiếu hoặc khó tiếp cận với các nguồn thông tin thị trường, thông tin chính sách là khó khăn lớn ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và mở rộng dự án tại Việt Nam.
Các DN tham gia khảo sát đánh giá cao sự ổn định chính trị của Việt Nam và cho rằng, đây là nhân tố quan trọng đầu tiên được xem xét trước khi quyết định đầu tư. Nhưng họ cho biết vẫn cần nhiều hơn thế để đầu tư lớn và đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh. Việc khó tiếp cận với các thông tin về thị trường, thông tin chính sách quản lý… ảnh hưởng rất lớn đến các quyết định của DN. Bên cạnh đó, các DN sử dụng tới 60% nguồn thông tin về cơ hội đầu tư từ các các DN đã đầu tư tại Việt Nam, song chỉ có 2% nguồn thông tin được cập nhật từ các cơ quan ngoại giao và 6% nguồn thông tin được cập nhật từ Bộ hoặc các Sở Kế hoạch & Đầu tư.
Các DN tham gia khảo sát cũng cho biết, họ rất cần nhưng rất khó tiếp cận với các thông tin về chính sách thuế, các quy định pháp luật khác liên quan đến lĩnh vực hoạt động sau khi đã hoàn thành xây dựng hạ tầng kỹ thuật dự án và đi vào sản xuất. Nhiều DN cho rằng, việc tìm kiếm nguồn cung cấp nguyên, nhiên liệu trong nước hiện rất hạn chế. Vì vậy, có tới 45,83% DN trong nước và 50,46% DN FDI phải nhập khẩu nguyên liệu đầu vào sản xuất từ nước ngoài. Việc phải nhập khẩu nguyên liệu đầu vào không chỉ gây khó khăn cho các DN công nghiệp hoạt động tại Việt Nam mà còn là nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhập siêu, lạm phát trong những năm qua.
Ngoài ra, dù đánh giá cao tỷ lệ % vận hành dây chuyền thiết bị sản xuất, song đại diện UNIDO Hà Nội cho rằng, con số này chưa phản ánh đúng thực tế sản xuất và chưa phải là cao so với các quốc gia khác. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu nguyên liệu đầu vào, nhất là nguyên liệu trong nước từ các nhà cung cấp nội địa. Ngoài ra, chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất và đặc biệt là nhu cầu của thị trường chưa lớn cũng ảnh hưởng đến tình hình vận hành hệ thống thiết bị đã đầu tư.
Ông Patrick Gilabert – Trưởng đại diện UNIDO tại Hà Nội - khẳng định, giai đoạn 2 của dự án, ngoài Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục Thống kê, đơn vị tổ chức sẽ mời thêm các đại diện khác, trong đó có Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) để xây dựng và hoàn thiện hệ thống hỗ trợ kỹ thuật theo dõi đầu tư ở Việt Nam.
Trích nguồn: Báo Công Thương
