Với việc thực hiện Luật Doanh nghiệp mới, Chính phủ Việt Nam đang mong muốn tạo ra một bước đột phá trong công tác đăng ký kinh doanh đặc biệt trong tiến trình gia nhập WTO. Cơ chế đăng ký kinh doanh theo mô hình "một cửa" đang được Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng và chuẩn bị triển khai được kỳ vọng sẽ thay đổi được thực trạng đăng ký kinh doanh nhiều hạn chế hiện nay.
Ông Nguyễn Bích Đạt - Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, trong kế hoạch 2006 - 2010, nền kinh tế cả nước sẽ tạo thêm 320 ngàn DN mới và 2,7 triệu việc làm. Vì vậy, bên cạnh việc hoàn thiện môi trường kinh doanh, điều cần thiết để đạt được mục tiêu này là phải đẩy mạnh cải cách hành chính tạo điều kiện thuận lợi cho việc khởi sự và phát triển DN; giảm chi phí thị trường và các chi phí kinh doanh khác, đồng thời khuyến khích các DN thuộc nhóm không chính thức được chính thức hoá hoạt động kinh doanh.
Hạn chế của hệ thống đăng ký kinh doanh
Ông Lê Quang Mạnh - Trưởng phòng Đăng ký kinh doanh, Cục Phát triển nghiệp nhỏ và vừa, Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho rằng, đăng ký kinh doanh là thủ tục hành chính đầu tiên của DN gia nhập thị trường. Tuy nhiên, hệ thống đăng ký kinh doanh hiện nay còn tồn taị nhiều hạn chế.
Báo cáo Tổng kết 6 năm thi hành Luật DN 1999 của Viện quản lý Kinh tế trung ương đã nhận định: Các phòng đăng ký kinh doanh mới chỉ tập trung thực hiện nhiệm vụ cấp giấy phép; các nhiệm vụ khác như: hướng dẫn người đăng ký kinh doanh; xây dựng và quản lý hệ thống thông tin; thực hịên kiểm tra và giám sát DN và hộ kinh doanh...gần như không thực hiện được
Sau gần 6 năm thi hành Luật Doanh nghiệp, hệ thống thông tin về DN hiện đại vẫn chưa được hình thành. Hệ thống đăng ký kinh doanh hiện nay mới chỉ có khúc giữa là các tỉnh thành, trong khi đó "đầu" là ở Bộ Kế hoạch Đầu tư hoạt động không hiệu quả, và "chân" là hệ thống đăng ký ở cấp quận - huyện chưa có mà chỉ được giao kiêm nhiệm vào phòng ban khác nhau.
Hiện nay, thủ tục gia nhập thị trường của DN được thực hiện ở nhiều cơ quan khác nhau. Một DN muốn khởi sự kinh doanh phải đăng ký kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh; sau đó đăng ký mã số thuế tai cơ quan thuế và đăng ký khắc dấu tại công an.
Ông Mạnh thừa nhận trong hồ sơ DN phải thực hiện còn có quá nhiều trùng lặp, đồng thời DN cũng chưa có được một mã số duy nhất. Năng lực bộ máy đăng ký kinh doanh còn nhiều hạn chế. Điều dễ nhận thấy nhất là chất lượng, tiêu chuẩn và cách thức thực hiện đăng ký kinh doanh ở các địa phương còn nhiều điểm khác nhau.
Do hạ tầng kỹ thuật còn yếu nên việc chia sẽ thông thông tin với DN dường như là không thể. Thậm chí việc trao đổi thông tin giữa các cơ quan quản lý nhiều khi cũng không thực hiện được do thiếu sự chuẩn hoá về thông tin mà quan trọng nhất là chưa có được một mã số xác định thống nhất cho mỗi DN.
Có một thực tế đang lưu ý, đối với các doanh nghiệp đang hoạt động, việc thiếu một cơ sở dự liệu có tính pháp lý về các doanh nghiệp đã kinh doanh là nguyên nhân tạo ra chi phí giao dịch giữa các DN rất lớn. DN không thể khai thác thông tin có tính pháp lý, đáng tin cậy với chi phí thấp về đối tác của mình nhất là khi đối tác lại đăng ký kinh doanh ở một địa phương khác.
Các giải pháp
Xây dựng cơ chế một cửa
Ông Nguyễn Văn Trung, Cục trưởng, Cục DN phát triển DN nhỏ và vừa cho biết, Thủ tướng Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các bộ ngành xây dựng các thủ tục cho việc xác định nhân thân của người thành lập và quản lý DN; đồng thời xây dựng mô hình một cửa liên thông giữa các thủ tục đăng ký kinh doanh, khắc dấu và cấp mã số thuế cho DN.
Ông Đạt nhấn mạnh: “Quan trọng nhất là phải đẩy mạnh cải cách hành chính. Đây là biện pháp tạo điều kiện thuận lợi cho việc khởi sự và phát triển doanh nghiệp, giảm chi phí gia nhập thị trường và các chi phí khác trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp thuộc nhóm không chính thức được chính thức hoá hoạt động kinh doanh. Mặt khác, cần có chính sách phù hợp tạo điều kiện cho doanh nghiệp nâng cao tính cạnh tranh để có thể nắm bắt được các cơ hội, vượt qua được các thách thức trong quá trình hội nhập, cạnh tranh quốc tế, nhất là sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO).
Ông Lê Quang Mạnh, Trưởng phòng ĐKKD, Cục phát triển DNNVV, Bộ KH&ĐT cho biết: giai đoạn I của dự án đổi mới công tác ĐKKD bắt đầu từ tháng 7/2006 đến hết tháng 4/2007. soạn thảo các thông tư hướng dẫn cần thiết trong quá trình thực hiện cải cách; thoả thuận hợp tác với các cơ quan như thuế, thống kê và công an; thiết kế quy trình và hệ thống hoạt động; n xây dựng chương trình đào tạo nâng cao năng lực cần thiết để thực hiện cho 64 cơ quan ĐKKD cấp tỉnh và cấp trung ương…
Đăng ký kinh doanh điện tử
Cũng theo ông Lê Quang Mạnh, thì mô hình ĐKKD điện tử có thể sẽ được hoàn thành vào quý I/2009. Trước tiên sẽ là việc áp dụng một mã số doanh nghiệp duy nhất cho mỗi doanh nghiệp. Mã số này sẽ được chấp nhận, sử dụng tại tất cả các cơ quan quản lý Nhà nước về doanh nghiệp. Tiếp đó, các cơ quan ĐKKD, cơ quan thuế và cơ quan công an sẽ cùng thống nhất và đồng bộ hoá các quy trình thủ tục về đăng ký gia nhập thị trường cho doanh nghiệp thông qua cơ chế “một cửa liên thông” cho các khâu ĐKKD, đăng ký mã số thuế và đăng ký dấu. Kết quả của quá trình tiêu chuẩn hoá các quy trình thủ tục sẽ tạo ra một tiền đề quan trọng cho bước tiếp theo đó là tin học hoá và tự động hoá công tác ĐKKD trên phạm vi toàn quốc.
Đây sẽ là một cơ sở dữ liệu tầm quốc gia có tính pháp lý về ĐKKD của doanh nghiệp để có thể tích hợp được thông tin của cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan quản lý Nhà nước. Ông Mạnh cho rằng, việc chuẩn hóa các quy trình đăng ký kinh doanh sẽ tạo ra tiền đề cho giai đoạn tin học hoá và tự động hoá trong đăng ký kinh doanh.
Trích nguồn: Theo VBF
