Áp lực lạm phát đang đè nặng lên các chính sách vĩ mô của Chính phủ. Định hướng điều hành chính sách tài chính - tiền tệ sẽ thế nào nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2010 là 6,5%, kiềm chế lạm phát ở mức 7% và ổn định kinh tế vĩ mô. Đó là chủ đề chính Diễn đàn "Áp lực lạm phát và chính sách tài chính tiền tệ" vừa diễn ra ngày 15/4 tại Hà Nội.
Áp lực lạm phát
Với mức tăng 4,12% của lạm phát trong quý I/2010, nhiều chuyên gia đã quan ngại về mục tiêu kiểm soát lạm phát trong năm 2010 đang trở nên khó khăn để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 6,5%.
TS. Vũ Đình Ánh - Phó Viện trưởng Viện Khoa học nghiên cứu giá (Bộ Tài chính) cho rằng, chưa khi nào vấn đề dự báo mức độ phát lạm lại trở nên khó khăn như trong thời điểm hiện tại. Bởi lẽ, chỉ số giá tiêu dùng tháng 3 đã được đưa ra với những biến động khôn lường của giá cả. Đặc biệt theo ông Ánh, chính cách thức tăng trưởng của Việt Nam vừa qua là mầm mống gây nên lạm phát. Cùng quan điểm trên, TS. Võ Trí Thành - Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cũng cho rằng, giảm được lạm phát trong thời gian ngắn là rất khó. Để làm được điều này phải cần đến sự hài hòa giữa tăng trưởng và lạm phát. Đòi hỏi chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa phải phối hợp hết sức đồng bộ, nhịp nhàng.
Một nguyên nhân nữa dẫn đến lạm phát chính là yếu tố tâm lý. Hiện nay nhiều mặt hàng lên giá trên thị trường không phải bản chất mà là sự "ăn theo". Đó là ý kiến của Trưởng phòng phân tích CTCK Sài Gòn - Hà Nội Võ Văn Minh. Ông Minh nhận định, trên thế giới, lạm phát luôn có yếu tố tiền tệ, song ở Việt Nam yếu tố lạm phát tâm lý - lạm phát phi tiền tệ lại khá mạnh. Giá cả tăng lên không xuất phát từ yếu tố chi phí mà chủ yếu từ tâm lý "ăn theo" giá các hàng hóa khác. Do vậy, các chính sách tiền tệ khó có thể điều tiết kiểu lạm phát phi tiền tệ này. Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam TS. Dương Thu Hương cũng cho rằng, lạm phát quý I/2010 ở mức 4,12% không có nguyên nhân từ cung tiền tệ. Bởi trong quý I tăng trưởng tín dụng chỉ ở mức 3%, và tổng phương tiện thanh toán chỉ tăng 2,3% nên yếu tố tiền tệ không gây ra lạm phát.
Với các chính sách vĩ mô
Xoay quanh vấn đề làm thế nào để giảm áp lực lạm phát, các chuyên gia đều nhận thấy, việc quan trọng là sự đồng bộ giữa các chính sách vĩ mô, mà ở đây là chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh rằng, bên cạnh việc hài hòa giữa tăng trưởng với lạm phát thì điều quan trọng là phải minh bạch nguồn vốn và chính sách, vì rằng không thể chỉ điều chỉnh lãi suất hay tỷ giá… mà cuối cùng vẫn là điều hành vĩ mô.
Theo TS. Vũ Đình Ánh, nếu chính sách tài khoá "trung tính" trong ngắn hạn và chủ động thúc đẩy cơ cấu lại nền kinh tế trong trung, dài hạn thì chính sách tiền tệ trở thành công cụ chính sách then chốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đảm bảo ổn định vĩ mô. Lúc này tính linh hoạt và tính thị trường của chính sách tiền tệ cần được phát huy để thực hiện đồng thời cả hai mục tiêu then chốt này. Theo ông Ánh, không nhất thiết phải kìm giữ tốc độ tăng tín dụng năm 2010 ở mức 25% song vấn đề quan trọng là hướng nguồn vốn tín dụng tới những khu vực kinh tế thật sự có hiệu quả trong trung và dài hạn, tránh chạy theo hiệu quả kinh tế ngắn hạn có thể tạo ra "bong bóng". Bên cạnh đó, chính sách lãi suất cũng cần được áp dụng linh hoạt và theo cơ chế thị trường. Việc lãi suất cơ bản, tái chiết khấu và tái cấp vốn được điều chỉnh linh hoạt kết hợp với nghiệp vụ thị trường mở sẽ giải quyết đồng thời hai bài toán, ngăn chặn nguy cơ tăng trưởng nóng và kiểm soát được lạm phát.
Tổng thư ký Hiệp hội ngân hàng Việt Nam TS. Dương Thu Hương chia sẻ, vấn đề lãi suất ở mức nào cũng phải đảm bảo lợi ích cả 3 bên người gửi tiền, ngân hàng và doanh nghiệp, có như vậy mới làm giảm áp lực tâm lý các bên tham gia. "Cả hệ thống ngân hàng cũng đang quyết tâm kéo lãi suất cho vay giảm xuống để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp. Tôi cũng mong rằng, các ngân hàng và doanh nghiệp nên thông cảm cho nhau, tìm ra được những điểm hài hòa để tạo điều kiện cho nhau, cùng nhau tháo gỡ khó khăn và cùng phát triển", bà Hương nhấn mạnh. Theo bà Hương, lộ trình lãi suất trong thời gian tới sẽ giảm xuống, tuy nhiên còn phụ thuộc vào tình trạng lạm phát. Nếu CPI vẫn giữ ở mức 7% thì lãi suất sẽ giảm và ngược lại nếu CPI tăng thì rất khó kéo lãi suất giảm xuống.
Trích nguồn: Theo Thời báo Ngân hàng