Kinh tế khu vực Đông Nam Á đã phục hồi khỏi những tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bắt đầu hồi năm 2008. Kết quả này có được là nhờ các chương trình kích thích tài khóa và tiền tệ quy mô lớn mà chính phủ các nước trong khu vực đã áp dụng nhằm đẩy mạnh nhu cầu nội địa.
Các số liệu thống kê về tăng trưởng kinh tế của Đông Nam Á trong quý I đã khiến nhiều nhà phân tích ngạc nhiên, và cũng cho thấy sự phục hồi theo hình chữ V của khu vực này.
Chuyên gia kinh tế cao cấp Lei Lei Song thuộc Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho biết: “Những con số thống kê chính, chẳng hạn như chỉ số quản lý sức mua, cho thấy các hoạt động kinh tế sẽ mạnh trong tháng tới. Mặc dù những rủi ro còn tồn tại trong nền kinh tế toàn cầu mà chủ yếu là khủng hoảng nợ công của châu Âu, nhưng sự phục hồi của kinh tế Đông Nam Á vẫn đang tiến triển rất vững chắc”.
Trong quý I, GDP của Singapore đã tăng trưởng ở mức 15,5%/năm. Đối với Malaysia và Philippines, con số này lần lượt là 10,1%/năm và 7,3%/năm. Ngay cả Thái Lan, quốc gia đã gặp phải những bất ổn về chính trị, nhưng GDP quý I cũng tăng 12%, mức tăng trưởng mạnh nhất trong vòng 15 năm nay.
Các hoạt động kinh tế vẫn diễn ra mạnh mẽ trên toàn khu vực này trong quý II, điển hình là xuất khẩu của Singapore đã tăng 2,1% trong tháng 4 so với tháng 3.
Youngesh Khatri, nhà kinh tế học cao cấp khu vực Đông Nam Á thuộc công ty chứng khoán Nomura Securities International nhận định: “Sự phục hồi kinh tế của Đông Nam Á đang diễn ra 1 cách mạnh mẽ. Không chỉ các con số về GDP mà các số liệu về xuất khẩu và sản xuất công nghiệp cũng cho thấy điều này”.
Sự phục hồi này phản ánh sức mạnh kinh tế của Đông Nam Á ngay khi cuộc khủng hoảng tài chính diễn ra . Sau cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á hồi năm 1997-98, Đông Nam Á đang ở “tình trạng tốt”. Ông Song nói: “Chính phủ các nước trong khu vực đã có đủ tiền và khả năng tài khóa để tăng thanh khoản và hỗ trợ cho nền kinh tế.
Ông Song nói: “Các biện pháp kích thích kinh tế giúp cho Đông Nam Á chống chọi với khủng hoảng toàn cầu và phục hồi tốt hơn dự kiến, và cũng tốt hơn nhiều nền kinh tế khác. Điều này là tín hiệu tốt cho thấy sự phục hồi hình chữ V trong năm 2010 này, mặc dù sự phục hồi này là khác nhau tại 10 quốc gia thành viên của Hiệp hội Các Quốc Gia Đông Nam Á.
Ngân hàng Phát triển Châu Á dự báo, kinh tế Đông Nam Á sẽ đạt tốc độ tăng trưởng 5,1% trong năm nay, vượt xa mức 1,3% của năm ngoái và con số 4,3% đạt được trong năm 2008.
Một yếu tố quan trọng đối với sự phục hồi của khu vực này là ảnh hưởng từ sự tăng trưởng kinh tế bùng nổ của Trung Quốc, nền kinh tế chiếm một tỷ lệ ngày càng cao trong kim ngạch xuất khẩu của Châu Á. Mặc dù nhu cầu nội địa của các nước Đông Nam Á đã tăng, nhưng Trung Quốc vẫn là điểm đến quan trọng cho hàng hóa xuất khẩu của khu vực, bao gồm cả những mặt hàng sẽ được tái xuất sang thị trường phương Tây.
Tuy nhiên, nhiều khó khăn vẫn còn tồn tại. Sanjay Mathur, một chuyên gia kinh tế châu Á thuộc ngân hàng Royal Bank of Scotland ở Singapore đã đưa ra cảnh báo rằng, triển vọng kinh tế Trung Quốc đang có cho thấy sự trùng xuống. Chỉ số quản lý sức mua - một số liệu chủ đạo cho ngành sản xuất của Trung Quốc, đã giảm từ mức 55,7 của tháng 4 xuống mức 53,9 trong tháng 5.
Ông Mathur cho biết ông cũng lo ngại về tình hình giá bất động sản tăng cao và tăng trưởng tín dụng quá mạnh. Nếu các nhà quản lý tiền tệ siết chặt tín dụng thì nhu cầu nội địa của Trung Quốc sẽ bị tác động xấu. Ông nói thêm, xuất khẩu của Đông Nam Á sắp tới có thể sẽ giảm trong khi nhu cầu của thị trường bên ngoài cũng yếu đi.
Tuy nhiên, hầu hết các chuyên gia kinh tế vẫn lạc quan cho rằng, suy thoái kép sẽ không diễn ra ở Đông Nam Á. Cho dù cuộc khủng hoảng nợ của châu Âu và đồng Euro suy yếu, thì xuất khẩu của Trung Quốc sang Liên minh châu Âu, điểm đến cho hàng hóa xuất khẩu của nước này, đã tăng 49% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy những tác động của khủng hoảng nợ châu Âu cho tới nay chỉ là ở mức hạn chế.
Theo ông Song, nếu các nền kinh tế hàng đầu thế giới phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng mới, Đông Nam Á chắc chắn sẽ chịu ảnh hưởng do sự sụt giảm của nhu cầu bên ngoài, trong khi đó sự lo ngại rủi ro sẽ làm giảm sự đầu tư nước ngoài tại khu vực này. Tuy nhiên, những thiệt hại do bất kỳ một cuộc khủng hoảng mới bên ngoài châu Á nào cũng sẽ ít hơn rất nhiều so với những thiệt hại của cuộc suy thoái 2008-2009.
Ông Song cho rằng, với năng lực tài khóa tốt và quản lý kinh tế vĩ mô hợp lý, cùng với dự trữ chung của khu vực (theo Sáng kiến Chiangmai đưa ra vào năm 2000), thì “kinh tế Đông Nam Á hiện có khả năng vượt qua một cuộc khủng hoảng mới tốt hơn châu Âu”.
Ông Khatri cũng cho rằng, Đông Nam Á sẽ nhanh chóng phục hồi khi bất kỳ một cuộc khủng hoảng mới nào xảy ra. Ông nói: “Chính phủ các nước trong khu vực đã trải qua khủng hoảng tài chính nên các ngân hàng trung ương đều đã từng sẵn sàng cho việc bơm tiền khẩn cấp và việc này có thể được khởi động lại. Các gói kích thích tài khóa đã được thực thi, và rất nhiều quốc gia đã không thực hiện đầy đủ gói kích thích kinh tế của mình trong giai đoạn đầu tiên của gói kích thích”. Ví dụ, Indonesia có sức tiêu dùng rất lớn và chính phủ nước này đã được đánh giá cao nhờ có chính sách tài khóa thận trọng. Năm ngoái, thâm hụt ngân sách của nước này ở mức 1,6% GDP so với mức dự kiến 2%.
Trích nguồn: Theo The New York Times
