NCEIF - Những thông tin mới được công bố liên quan đến tình hình kinh tế Mỹ trong tháng 7 cho thấy rõ tăng trưởng kinh tế Mỹ vẫn đang rất khó khăn trong thời điểm hiện nay.
Ngày 12/7 báo cáo từ Bộ Thương mại Mỹ cho thấy thâm hụt thương mại của nước này đã tăng hơn 15% trong tháng 5/2011, vào khoảng 50,2 tỷ USD, mức cao nhất trong hơn 30 tháng qua (từ tháng 10/2008). Mức thâm hụt trên cao hơn con số mà các nhà phân tích Phố Wall đưa ra trước đó là 44,5 tỷ USD. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc tăng kim ngạch nhập khẩu là do giá dầu tăng cao, đạt mức kỷ lục trong những tháng đầu năm với giá mỗi thùng dầu tăng 41 cent so với một năm trước. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho rằng, thâm hụt thương mại sẽ sớm giảm do giá dầu đã hạ trong những tháng tiếp theo.
Trong khi đó, thông tin về tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ đang tiếp tục có xu hướng xấu đi là thông tin đáng thất vọng nhất của kinh tế Mỹ trong những ngày đầu tháng 7. Báo cáo của Bộ Lao động Mỹ ngày 8/7/2011 cho thấy các công ty Mỹ chỉ tuyển thêm 18.000 việc làm trong tháng 6/2011 sau khi con số này ở mức 25.000 trong tháng 5/2011. Đây là số tăng nhỏ nhất trong vòng chín tháng và là dấu hiệu mới cho thấy kinh tế Mỹ vẫn chật vật để phục hồi sau cuộc suy thoái nghiêm trọng. Như vậy, mức tăng trưởng của số lượng việc làm chỉ chưa bằng một nửa so với con số các chuyên gia của Bloomberg (các chuyên gia của Bloomberg dự đoán số lượng việc làm tăng từ 40 nghìn đến 175 nghìn). Hoạt động tuyển dụng của các công ty, không tính các cơ quan chính phủ, ở mức kém nhất tính từ tháng 5/2010. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 6/2011 lên mức 9,2%, cao hơn 0,1% so với tháng 5 và là tỷ lệ cao nhất tính từ tháng 12/2010. Khảo sát khác của Bộ Lao động Mỹ thực hiện với các gia đình cho thấy số lượng việc làm giảm 445 nghìn, và số lượng việc làm bị mất lên tới 173 nghìn. Số lượng việc làm trong lĩnh vực tư nhân tăng 57 nghìn trong tháng 6/2011 sau khi tăng 73 nghìn trong tháng trước đó. Trong khi đó các chuyên gia đã dự báo số lượng việc làm trong lĩnh vực tư nhân sẽ tăng 132 nghìn.
Theo các chuyên gia kinh tế, tỷ lệ thất nghiệp này là rất cao và cho rằng chính phủ Mỹ cần có các chính sách hỗ trợ phát triển để tạo ra làn sóng việc làm. Chính quyền của Tổng thống Barack Obama thừa nhận cần có sự tăng trưởng nhanh hơn để thay thế những công ăn việc làm bị mất trong lúc kinh tế xuống dốc, và kêu gọi một hành động lưỡng đảng để giúp khu vực tư và nền kinh tế tăng trưởng.
Cũng từ hệ lụy của con số thất nghiệp mới được công bố, niềm tin của người tiêu dùng Mỹ cũng một phần bị ảnh hưởng khi chỉ số niềm tin của người tiêu dùng bất ngờ giảm trong tháng 7 xuống mức thấp nhất trong hơn 2 năm qua. Chỉ số niềm tin tiêu dùng Thomson Reuters do Đại học Michigan khảo sát đã giảm từ mức 71,5 điểm tháng trước xuống còn 63,8 điểm, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2009. Chỉ số này đã ở mức trung bình là 89 trong 5 năm qua kể từ cuộc suy thoái kinh tế bắt đầu từ tháng 12/2007. Tăng trưởng việc làm thấp, giá nhà giảm và lo ngại về cuộc đàm phán nâng trần nợ của chính phủ có thể khiến chi tiêu của các hộ gia đình Mỹ, chiếm khoảng 70% toàn nền kinh tế Mỹ, sẽ tiếp tục suy giảm và hạn chế chi tiêu trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, vấn đề thỏa thuận mức nợ trần quốc gia giữa chính phủ và Quốc hội Mỹ vẫn chưa được giải quyết. Tổng thống Mỹ Obama sau 5 lần họp với các nghị sĩ nhưng không đạt được kết quả, trong khi hạn chót ngày 2/8 đã cận kề và trong bối cảnh người dân Mỹ vẫn lo lắng về mức thất nghiệp, tình trạng nhà cửa mất giá, và giá cả các mặt hàng gia tăng. Nếu vào ngày 2/8 tới, không đạt được thỏa thuận giữa Quốc hội và Nhà Trắng, thì Mỹ sẽ lâm vào cảnh vỡ nợ kỹ thuật. Hôm 13/07, Moody’s đã đưa mức xếp hạng tín nhiệm AAA của Mỹ vào diện xem xét hạ bậc nếu các nhà lập pháp không tăng giới hạn vay nợ pháp lý của nước này và chính phủ lỡ thời điểm thanh toán các khoản nợ. Ngay sau Moody’s, đến lượt hãng định giá tài chính Standard & Poor’s cũng thông báo sẽ hạ thấp điểm tín nhiệm đối với Mỹ do bế tắc này. S&P cho biết có ít nhất 50% khả năng tổ chức này sẽ hạ mức xếp hạng tín nhiệm AAA của Mỹ nếu Quốc hội nước này không sớm đạt được thỏa thuận về việc nâng trần nợ. S&P đưa ra lời cảnh báo này khi các cuộc đàm phán về vấn đề trần nợ giữa hai Đảng tại Washington thất bại.
Trong khi nền kinh tế đang suy yếu và tình trạng thất nghiệp gia tăng, theo nhiều nhà phân tích kinh tế, Mỹ sẽ phải đưa ra gói kích thích kinh tế thứ 3. Tuy nhiên, trong cuộc điều trần với Quốc hội Mỹ hôm 14/7/2011, Chủ tịch Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED), ông Ben S. Bernanke đã trả lời Quốc hội Mỹ rằng, FED hiện chưa sẵn sàng để tung ra chương trình nới lỏng định lượng 3 (QE3) nhằm kích thích nền kinh tế. Ông Bernanke giải thích rằng FED muốn chờ đợi xem liệu nền kinh tế Mỹ có hồi phục trong vài tháng tới như dự kiến hay không và phải theo dõi diễn biến lạm phát. Ông cho rằng lạm phát vẫn ở mức cao và đã tiệm cận lạm phát mục tiêu mà FED đặt ra. FED cũng không chắc chắn về triển vọng trong ngắn hạn của nền kinh tế và nền kinh tế Mỹ không tăng tốc như FED mong đợi. Tuyên bố này của ông Bernanke gần như phủ định toàn bộ những gì FED úp mở ngay trong ngày trước đó về khả năng sẽ tung ra chính sách nới lỏng tiền tệ khi nền kinh tế Mỹ phục hồi chậm chạp.
-----------------------------------------------------------
Nguồn tài liệu tham khảo: Tổng hợp từ IMF, Bloomberg, TTXVN, taichinhthegioi.com
Tác giả: ThS. Nguyễn Quốc Huy
