Đây là thời điểm để các doanh nghiệp (DN) quan tâm hơn tới khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu.
Phát biểu tại “Diễn đàn thương mại Việt Nam- Liên minh châu Âu: Tăng cường sự cạnh tranh” mới được tổ chức tại Hà Nội, ông Alain Cany, Chủ tịch EuroCham cho rằng, khi xuất khẩu tăng chậm lại với giá một số mặt hàng chủ yếu giảm, trong khi thị trường nội địa còn non yếu thì Việt Nam cần có những biện pháp sáng tạo trong năm 2009.
“Điều này có ý nghĩa trong việc thu hút nhà đầu tư nước ngoài (ĐTNN) nhằm xoa dịu ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu và đạt được mục tiêu trong năm tới”, ông Alain Cany nói. Chuyên gia này khẳng định, đây là thời điểm mà Việt Nam cần tập trung tối đa hoá khả năng cạnh tranh với vai trò là điểm đến của ĐTNN.
Theo các chuyên gia, các DN và cả nền kinh tế cần quan tâm tới việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Do đó, các chuyên gia nước ngoài cho rằng, Việt Nam cần có những điều chỉnh về chính sách để tăng khả năng cạnh tranh nhằm thu hút được ĐTNN nhiều hơn nữa.
Ông Anotnio Berenguer, Tham tán thương mại Ủy ban châu Âu (EC) tại Việt Nam nêu ví dụ, chính sách thuế thu nhập cá nhân của Việt Nam hiện không có lợi trong thu hút người nước ngoài tới làm việc lâu dài. “Với chính sách thuế mới, nhiều loại chi phí của người nước ngoài đã bị tính thuế, trong khi trước đây không bị tính như chi phí vé máy bay, chi phí thuê nhà...
Nếu cùng mức thu nhập là 100.000 USD/năm, nhân viên người nước ngoài tại Việt Nam sẽ phải nộp tới 27.000 USD tiền thuế thu nhập, trong khi con số này tại Thái Lan là 24.000 USD; ở Singapore là 9.000 USD và ở Hồng Kông chỉ là 3.000 USD”, ông Antonio Berenguer dẫn chứngï.
Theo ông Antonio Berenguer, nếu chính sách thuế thu nhập cá nhân của người nước ngoài hợp lý và cạnh tranh, khả năng cạnh tranh của Việt Nam sẽ tăng lên, bởi các nhân viên cao cấp của nước ngoài sẽ tạo niềm tin cho các công ty đa quốc gia rằng dự án của họ tại Việt Nam được triển khai tốt đẹp và các mục tiêu tăng trưởng khó khăn có thể nằm trong tầm kiểm soát.
Ông Antonio Berenguer cảnh báo, mức thuế thu nhập của người nước ngoài của Việt Nam có thể ảnh hưởng tới khả năng thu hút ĐTNN. Ông Antonio Bereguer cũng khẳng định, việc tăng xuất khẩu trong thời gian tới sẽ vẫn giữ vị trí quan trọng trong tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam. Nếu như năm 2005 xuất khẩu đóng góp 53,9% GDP thì con số này của năm 2008 đã là 82,4%. Mức độ đóng góp của xuất khẩu trong năm 2009 còn cao hơn nữa với tỷ lệ 87,26%. Do đó, các cơ quan quản lý và các DN cần đặc biệt quan tâm tới khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu.
“Các bạn vẫn cần chú ý tới các thị trường xuất khẩu lớn, trong đó có thị trường EU. Có thể so sánh, ASEAN là thị trường lớn thứ ba trong xuất khẩu của Việt Nam, song năm 2007 thâm hụt thương mại với khu vực này đã là 8 tỷ USD, trong khi EU và Mỹ lại đem lại thặng dư thương mại có giá trị tương ứng là 5,65 tỷ USD và 8,39 tỷ USD”, ông Antonio Bereguer nói.
Chuyên gia này nhận định, nếu như có một hiệp định tự do thương mại (FTA) được ký kết giữa ASEAN và EU thì chỉ riêng trong năm 2007, mặt hàng giày dép của Việt Nam xuất khẩu vào EU cũng tiết kiệm được 78,8 triệu euro (trong khi mức thuế hiện tại là 7,69%) và mặt hàng dệt may tiết kiệm được 111 triệu euro (thuế hiện tại là 9,6%).
Ông Nguyễn Chí Tâm, Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Âu (Bộ Công thương) cho biết, năm 2008, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và EU đạt 15,5 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt 10,5 tỷ USD. Đây là thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam trong những năm tới.
Còn theo Thứ trưởng Bộ Công thương Lê Danh Vĩnh, nhằm tăng khả năng cạnh tranh cho các DN trong thời gian tới, các cơ quan quản lý cần quan tâm tới nhiều vấn đề trong đó, trước mắt là thuế. “Việc giảm thuế VAT đối với các DN cần được tính đến. Bên cạnh đó là biện pháp giãn thời gian nộp thuế nhằm giúp DN có khả năng tập trung sản xuất - kinh doanh để vượt qua khó khăn hiện nay”, ông Vĩnh nói.
Theo ĐT